Osteoporoza – choroba, która atakuje z ukrycia

zlamania konczyn dolnych 1
zlamania konczyn dolnych 1


Świadomość Polaków na temat osteoporozy wciąż pozostawia wiele do życzenia. Powoli zaczynamy zwracać uwagę na niektóre aspekty profilaktyki zdrowotnej (miażdżyca, nowotwory), jednakże do zapobiegania, diagnozowania i leczenia osteoporozy nie przykładamy odpowiedniej wagi.

Czym jest osteoporoza?

Zanim przejdziemy do rozważań na temat przyczyn występowania, objawów czy sposobów leczenia osteoporozy, powinniśmy sobie wyjaśnić, czym tak naprawdę jest ta choroba.

Osteoporoza (dawniej zrzeszotnienie kości, po łacinie osteoporosis) to schorzenie metaboliczne kości polegające na stopniowym zmniejszaniu się masy kostnej. Wiąże się z tym osłabienie kości oraz podatność na złamania.

Osteoporoza najczęściej obserwowana jest u kobiet po menopauzie. Jest to tzw. osteporoza pomenopauzalna.

Osteopenia natomiast jest stanem, w którym wskaźniki gęstości kości osiągają niskie wartości, ale mieszczące się w granicach norm. Osteopenia może, ale nie musi być sygnałem, że w przyszłości będziemy mieli do czynienia z osteoporozą.

Przyczyny występowania osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą, przy której możemy mówić o kilku najważniejszych przyczynach i czynnikach podwyższonego ryzyka.

Przede wszystkim, warto podkreślić, że osteoporozę najczęściej diagnozuje się u kobiet po menopauzie, choć nie oznacza to, że np. mężczyźn ten problem nie dotyczy.

Do czynników podwyższonego ryzyka zalicza się przede wszystkim:

  • zaawansowany wieki i przebytą menopauzę (szczególnie wczesną),
  • szczupła budowa ciała,
  • niektóre choroby, np jak powiekszyc penisa domowym sposobem. mukowiscydozę, cukrzycę, chorobę Cushinga, zapalenie stawów,
  • uwarunkowania genetyczne,
  • niehigieniczny tryb życia – zła dieta, picie alkoholu, palenie papierosów, brak ruchu,
  • przyjmowanie leków – np. sterydów, leków nasennych, hormonów,
  • niedobór witaminy D,
  • niedobor estrogenu (u kobiet) lub testosteronu (u mężczyzn),

Objawy osteoporozy

Jednym z największych problemów związanych z rozpoznaniem osteoporozy to jej bezobjawowy przebieg w początkowej fazie rozwoju.

Specjaliści podkreślają, że właśnie dlatego niezwykle istotne są badania kontrolne, którym poddawać się powinni wszyscy pacjenci znajdujący się w grupie podwyższonego ryzyka.

Kiedy osteoporoza rozwinie się na tyle, że daje widoczne objawy, oczywiście nie jest za późno na leczenie – powinniśmy jednak jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Charakterystyczne objawy osteoporozy to przede wszystkim: bóle kości pod wpływem obciążenia, bóle kręgosłupa, obniżenie wzrostu i garbienie się oraz złamania kości pod niewielkim obciążeniem.

Diagnostyka, czyli badania na osteoporozę

Podstawowym i najważniejszym badaniem przy rozpoznaniu osteoporozy jest densytometria kości. Przy jej pomocy można wyznaczyć wskaźnik BMD, czyli gęstość mineralną kości (Bone Mineral Density).

Badanie densytometryczne jest w pełni bezpieczne i bezbolesne. Wykonuje się je za pomocą promieni rentgenowskich, których dawka jest wielokrotnie mniejsza niż np. w przypadku prześwietlenia stosowanego przy diagnostyce złamań.

Densytometria pozwala zmierzyć wskaźnik T-Score. Jeśli wynosi on więcej niż -1, mamy do czynienia ze zdrowymi kośćmi. Przedział -1 do -2,5 to osteopenia, natomiast wartości poniżej -2,5 oznaczają osteoporozę.

W niektórych przypadkach zwykłe zdjęcie rentgenowskie również może służyć do stwierdzenia osteoporozy, ale jest to możliwe jedynie w zaawansowanych stadiach choroby.

Profilaktyka i leczenie osteoporozy

Dzięki odpowiedniej diagnostyce i profilaktyce, w wielu przypadkach można zapobiec rozwojowi osteoporozy.

Niestety, ze względu na bezobjawowy przebieg choroby w początkowym stadium, często po specjalistyczną pomoc zwracamy się nieco za późno. Przyjrzyjmy się pokrótce najważniejszym założeniom związanym z zapobieganiem i leczeniem osteoporozy.

Profilaktyka osteoporozy

Odpowiednio prowadzona profilaktyka osteoporozy pozwala na zapobiegnięcie ubytkowi masy kostnej i poprawie struktury kości. Właściwe działanie u osób zagrożonych osteoporozą opiera się przede wszystkim na ograniczaniu czynników ryzyka (m.in. wyeliminowanie papierosów, ograniczenie spożycia alkoholu), wprowadzenie właściwej diety i suplementacji (białko, wapń i witamina D) oraz zapewnienie odpowiedniej dawki ruchu (wzmocnienie postawy i układu mięśniowego).

Leczenie osteoporozy

Jeśli badanie densytometryczne wykazuje niepokojące wartości wskaźnika T-Score (poniżej -2,5), należy wdrożyć leczenie. Odpowiedni dobór leków to rola lekarza, dlatego też nie będziemy w tym miejscu rozpisywać się na temat farmakoterapii.

Właściwe leczenie osteoporozy pozwala zatrzymać ubytek masy kości oraz stymulować tworzenie się tkanki kostnej. Jako uzupełnienie farmakoterapii stosuje się sumplementację, przede wszystkim preparatami wapnia i witaminy D. Niezwykle istotna jest też dyscyplina w spełnianiu zaleceń związanych z profilaktyką.

Jaki lekarz zajmuje się osteoporozą?

Pacjenci często mają problem z tym, do jakiego lekarza zwrócić się z osteoporozą.

Najprościej, szczególnie jeśli nie obserwujemy żadnych niepokojących objawów, po prostu pójść do lekarza rodzinnego (pierwszego kontaktu), który może zlecić diagnostykę oraz ewentualnie pokierować do specjalistów pl.wikipedia.org. Leczeniem osteoporozy zajmują się także ortopedzi oraz reumatolodzy.

Warto pamiętać, że podstawowe badania diagnostyczne (densytometria) wykonywane są często bezpłatnie w ramach programów profilaktycznych. We własnym interesie należy od czasu do czasu sprawdzać, czy pobliskich przychodniach prowadzone są tego typu akcje.

Dieta przy osteoporozie

Zbilansowana i racjonalna dieta to podstawowy czynik wpływający na stan zdrowia człowieka. Warto pamiętać, że w profilaktyce i terapii osteoporozy właściwa dieta zajmuje szczególnie istotne miejsce, niezależnie od stosowanej farmakoterapii i sumplementacji.

Wapń

Wapń to kluczowy pierwiastek decydujący o właściwej budowie kości. Znajduje się przede wszystkim w mleku i przetworach mlecznych, mleku sojowym, roślinach strączkowych, rybach morskich oraz kiełkach i niektórych warzywach zielonych.

Należy zwrócić uwagę, że całkowicie odtłuszczone produkty mleczne nie są zalecane, ponieważ procesy odtłuszczania eliminować mogą z nich również witaminę D, która odgrywa kluczową rolę w przyswajaniu wapnia.

Witamina D

Aby zapewnić właściwe wchłanianie wapnia, należy zapewnić naszemu organizmowi właściwą ilość witaminy D. Jest ona wytwarzana przez nasze ciało pod wpływem promieni słonecznych. Poza okresem wiosenno-letnim kluczową rolę odgrywa jednak właściwa dieta.

Wybrane produkty bogate w witaminę D to m.in. mleko, jajka, ryby morskie (łosoś, sardynki, makrele), wątróbka drobiowa.

Czego unikać?

Właściwa dieta przy osteoporozie pl.wikipedia.org powinna nie tylko uwzględniać odpowiednie produkty, ale też eliminować te niepożądane. Negatywny wpływ na tkankę kostną ma m.in. nadmierne spożycie alkoholu, kofeiny, fosforanów (np. w coli lub zupkach instant) oraz palenie papierosów.

Osteomalacja

Schorzeniem, które niekiedy może być mylone z osteoporozą jest osteomalacja. Jest to ciężka choroba, która polega na utracie wapnia i fosforu z kości. Utrata tych pierwiastków prowadzi do poważnego osłabienia wytrzymałości kości.

W wyniku niedoborów witaminy D3 dochodzi do niewłaściwego wchłaniania wapnia i fosforu z układu pokarmowego. Zmniejsza się gęstość kości, a co za tym idzie – ich odporność na urazy i złamania. Dodatkowo, deformacji ulegają kości, pojawia się krzywica, zmienia się postawa i chód.

Osteomalacja rozwijać się może w związku z nadużywniem alkoholu (marskość wątroby), przyjmowaniem leków lub zbyt krótkim wystawieniem na działanie promieni słonecznych.

Leczeniem osteomalacji zawsze powinien zajmować się lekarz specjalista. Terapia opiera się na podawaniu witaminy D3 oraz suplementację (m.in. fosforanami). Terapia opiera się na podawaniu witaminy D3 oraz suplementację (m.in. fosforanami)

Rate this post